Ana Sayfa / Bakış Açısı / SANAT ÜZERİNE BİR GÖRÜŞ
Sanat

SANAT ÜZERİNE BİR GÖRÜŞ

Günümüzde sanata verilen değer biraz düşmüş durumda. Bunun sebebini sanatçı ve aydınların hitap ettiği kesimin halktan farklı olmasına bağlıyorum. Sanatçı ve halk arasında kopukluk olduğu müddetçe sanatta ilerlemenin mümkün olmayacağını düşünüyorum. Sanatta ilerleyemeyen bir toplum ilerlemiş toplumları geriden izlemek zorunda kalabilir.

Toplumun Gelişmesinde Sanatın Yeri ve Önemi Nedir?

Yaygın bir görüşe göre sanat yalnızca hobidir. Günümüzde öyle bir kitle oluşturulmuştur ki, sanatla uğraşan, sanat hakkında konuşan insanlara ‘entel’ diye bir isim takılmıştır. Halbuki sanat, toplumun benliğini oluşturmada aktif bir rol oynar. İnsanların ufuklarını açar, düşünme boyutlarını geliştirir ve onlara belirli bir dünya görüşüne sahip olmayı öğretir. Tarık Buğra sanatın insan üzerindeki etkisini şu şekilde özetler; “Hakikisini kastediyorum, bir roman, bir hikaye, bir şiir, bir müzik, piyes veya resim bizim duygu ve düşünce gücümüzün marşına basar, üstünlüklerini sezdirir; kişiliğimizi besler. İnsanın sanattan ve edebiyattan kopması, kendinden ve kafasından kopmasıdır; insana, insan münasebetlerine, topluma, insanla toplum ve tabiat ilişkilerine yabancılaşmasıdır.”* Yine söylemeliyim ki, sanat, zihne ve duygulara hitap eder. Olaylara bakış açımızı değiştirir. Toplumu sanata yönlendirecek olanlar ise sanatçılardır. Onlar halktan kopmamalıdır.

Sanatçı Eserlerinde Kime Hitap Etmelidir?

Bir sanat eserine gerçekten sanat eseri diyebilmemiz için eserin tek yönlü olmaması gerekir. Yani sanatçı eserinde yalnızca kendisini anlatmamalıdır. Kendisinin yanında halkı da anlatmalıdır. Halka bir şeyler gösterme, öğretme; halkı bir şekilde uyandırma güdüsüyle eserlerini oluşturmalıdır. Aydın kişi, halkla arasına bir mesafe koymamalıdır. O eğer araya bir mesafe koymazsa halk mutlaka ona ve görüşlerine saygı gösterir ve onu mutlaka takip eder. Zaten sanatçı toplumundan beslenir ve toplumuna geri dönmesi lazımdır ki toplumu da sanatçısından beslenebilsin. Gelişmiş ülkelerde sanatçının görüşlerine yüksek seviyede değer verilir. Çünkü sanatçı toplumunu çözümleyen ve ileriyi gören kişidir. Attila İlhan bir söyleşide: “Bir ülkeyi bölmek istiyorsanız önce aydınlarla halk arasındaki bağı kesmelisiniz”**demiştir. İşte üstadın söylediğinden anladığımız, sanat toplumun gelişmesinde önemli bir yer tutar ve bunu sağlayan da sanatçı ve halk arasındaki bağdır. Bunun içindir ki, halkın sanata ve sanatçıya, sanatçının da halka değer vermesi gerekmektedir.

*   Selçuk Dönmez, Tarık Buğra’nın Edebiyat Üzerine Düşünceleri

** Hüseyin Anıl, Türk Solu

KEMAL KAÇAMAK

     

4 yorum

  1. Bence, sanat, halkı değil; halk, sanatı anlamalı…
    Sanatı anlatmak/anlaşılmasını sağlamak sanatçının işi olamaz, olmamalı. Sanatın ruhuna aykırı bir defa.
    Halka göre sanat yapılmasını şuna benzetirim. Bitmiş bir heykeli beğenmeyip halk bunu anlamaz, kabul edemez endişesiyle o heykelin sağına soluna spoiler yerleştirmesini istemek sanatçıdan.

    Ayrıca şaşkınlığımı bağışlayın; bu yazı size mi ait? Rumuz ve imza farklılığı var galiba…

    0
    • Neyi kastettiğinizi anlamadım ama yazı bana ait. Ayrıca eleştiriniz için teşekkür ederim. Ancak ben sanat halkı anlasın demeye çalışmadım; sanatçı sanatını içinde yaşadığı topluma sırtını dönmeden yapmalıdır demeye çalıştım. Sanatçının benliğinin gelişmesinde yaşadığı çevre ve şartlar önemli rol oynar. Sanatçı içinde yaşadığı topluma bir şey katmazsa, sadece kendini anlatan eserler verirse nasıl sanatın ve onun etkileyecek olduğu toplumun gelişmesinden söz edebiliriz ki? Kendinizle de çelişiyorsunuz zaten. Halk için sanat olmaz diyorsunuz ancak halkın sanatı anlamasını bekliyorsunuz. Bence sanatçı toplumunu her zaman aydınlatan kişi olmalı. Zaten bu yüzden aydın demiyor muyuz?

      0
  2. Aksine çelişmiyorum. Bu konuyu belki daha sonra tartisabiliriz…

    Ayrıca profilinizde İsim-Soyad kısmında sorumun yanıtı zaten varmış, şimdi açıp bakma fırsatım oldu; evet yazı size aitmiş. Rumuzla değil gerçek isminizle imza atmayı uygun bulmuşsunuz, bundan mütevellit bir yanlış anlama olmuş. Kusura bakmayın lütfen.

    0

Yorum

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.Gerekli alanlar işaretlenmiştir *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>